e
sv

Lootbox Nedir? Oyun Dünyasının Büyük Tartışmasına Bakıyoruz

avatar

Mehmet

  • e

    Mutlu

  • e

    Eğlenmiş

  • e

    Şaşırmış

  • e

    Kızgın

  • e

    Üzgün

Lootbox, uzun yıllardır oyun dünyasının içerisinde var olan ve oyunculara para karşılığı çeşitli nadirlikte eşya vb. eserler kazanma talihi tanıyan bir sistem. Bu prosedürün güdülmesinin asıl emeli ise, oyuncuyu oyuna daha bağımlı hale getirmek ve oyuna daha fazla para harcamasını sağlamak.

Lootbox her ne kadar yıllardır tartışılsa da bu çılgınlığın dikkatleri üzerine toplamaya ve insanların reaksiyonunu çekmeye başladığı tarih Kasım 2017 idi. Bu tarih, aslına bakacak olursanız milat sayılabilecek bir niteliğe sahip. 17 Kasım 2017’de Star Wars Battlefront 2 piyasaya çıkmıştı. Oyun dünyasını yakından takip edenler o devir bu oyunun hem medya hem oyuncular tarafından ne kadar çok konuşulduğunu ve ne derece ağır eleştirdiğini hatırlayacaktır. Kelam konusu tenkitlerin ana sebebi ise oyunun lootbox konusunda oyunculara karşı epey adaletsiz davranmasıydı.

Oyuncular bu oyuna reaksiyon gösteriyorlardı zira Star Wars Battlefront 2, fahiş fiyatlara eser, skin vb. satışı yapıyordu. Buna örnek olarak Darth Vader’a sahip olmak gösterilebilir. Oyunda para ödeyerek Darth Vader’a ya da misal kahramanlara sahip olmak istiyorsanız, oyunu epeyce uzun saatler oynamanız gerekiyordu ve oyuncular kelam konusu bu durumu hiç adil bulmadı. Tüm bu olayların ardından dünyanın dört bir yerinde başta Star Wars oyunu olmak üzere çabucak hemen her oyunda yer alan lootbox mekaniklerin adaleti ve gerekliliği sorgulanmaya, tıpkı vakitte da bu tekniğe reaksiyon gösterilmeye başlandı.

Oyuncular o periyot için bir oyuna, o oyunun talep ettiği fiyatı ödedikten sonra oyunda rastgele öteki bir metaya sahip olmak için tekrar para ödemenin yanlış olduğu kanısına vardı.

Ben de dahil pek çok oyuncu, ortalama 60 dolar verdiği bir oyuna, daha düzgün silah ya da ekipmana sahip olabilmek için ek fiyat vermenin anlamsız olduğunu düşünüyor. Bu noktada ise ikircikli bir durumun oluşmasına sebebiyet veren öteki bir durum var: O da oynaması fiyatsız olan oyunlar.

İndirmesi ve oynaması fiyatsız olan pek çok oyunda, oyun içi satın alabileceğiniz ögeler mevcut. Bu ögeler çoklukla oynadığınız oyunda hayat verdiğiniz karakterin görünüşünü özelleştirmeye yönelik olsa da kimi üretimlerde, oyunda size avantaj sağlayacak ögelerin satışı da kelam konusuydu.

Objektif bir bakış açısı ile baktığınızda oynaması fiyatsız olan oyunların bu yolu izlemesi pek olağan. Sonuçta bu cins oyunlar aslına bakacak olursanız epey maliyetli ve pek çok kişinin devamlı olarak çalıştığı üretimler. Bu üretimlerin ticari devamlılığını sağlayabilmesi ismine kendilerine gelir modeli olarak bu türlü bir yolu seçiyor olmaları pek olağan.

Oynaması fiyatsız oyunlarda satılan görsel özelleştirme ögelerinin fiyat karşılığı satılması konusunda pek çok oyuncu mutabık olmasına karşın, birtakım oyunların kutu satması ve bu kutunun içeriğinden neyin çıkacağının garantisinin olmayışı günümüzdeki lootbox karmaşasının temelini oluşturdu.

Lootbox kavramını ele aldığımızda, aslında üstte yazdığım üzere kimi yanlış anlaşılmaları ve tabirleri de bir ortada kıymetlendiriyoruz. Oyun içi satın alma ile lootbox kavramının aslında birbirinden hayli farklı bağımsız iki yapı olduğunu kavramak gerek.

Oyun İçi Satın Alma Nedir?

Lootbox kavramının da temelini oluşturan bu yapı, oyun içerisinde fiyat karşılığı sahip olabileceğiniz pek çok ögeyi içerir. Örneğin League of Legends oyununda fiyatı karşılığında ne alacağınızı bilerek yaptığınız bir kostüm alışverişi, oyun içi satın almaya hoş bir örnektir.

Bu harekette rastgele bir sürpriz ya da belirsizlik durumu kelam konusu değildir. Fiyat karşılığı satın alınacak eser net ve açık formda belirtilmiştir. Üstelik bu satın alım, oyun içinde oyuncuya ekstra bir avantaj da sağlamaktadır. Bu ve bunun gibisi oyun içi satın alımlar çok makul görülmekte. Ayrıyeten bu halde oyun içi satın alma sistemleri, pek çok oyuncu tarafından da kabul görmekte.

Lakin elbette oyun içi satın alımlarının da karanlık yüzünün olduğu gerçeğini yadsıyamayız. Bu duruma örnek olarak ise NBA 2K serisi gösterilebilir. NBA oyunu bilhassa çevrimiçi çoklu oyuncu yapısı dolayısı ile oyuncular tarafından her yıl satın alınıp tüketilen bir oyun. NBA 2K serisinde çevrimiçi mecrada öteki oyuncular ile rekabet edebilmek ismine genel rating oranınız mümkün mertebe yüksek olmalıdır.

Oyun içi rating oranınızı arttırmanın NBA 2K serisinde iki farklı yolu bulunmakta. Oyunda ya önemli derecede saatlerinizi harcayacak ve oyun içi harcamak için kullanılan VC ismi verilen para ünitesini biriktirerek oyuncunuzun ratingini yükselteceksiniz ya da kabul edilebilir meblağlar ödeyerek vakit harcamadan oyunda çevrim içi deneyimin tadını çıkarabileceksiniz.

Bu noktada oyunun karanlık yüzü şu biçimde ortaya çıkıyor. Evet oyun içi para satın almadan karakterinizi geliştirebilirsiniz. Fakat bunun için epey uzun vakit harcamanız gerek: Ortalama 50 saat. Öteki tarafta ise gerçek para ile karakterinizi hazır hale getirebilirsiniz. İşte bu hiç de adil bir durum değil. Bir tarafta bir oyuncu çevrim içi arenada oyuncular ile rekabet edebilmek ismine saatlerini harcarken, öteki yanda öteki bir oyuncu gerçek para ile bu rekabetten sıyrılabiliyor. Çevrim içi satın alımın karanlık yüzü ise tam olarak bu oluyor.

Lootbox sisteminde oyunlarda yer alan kutu ya da paketlerden birini para ile satın alıyor ve içerisinden pahalı bir ögenin çıkmasını bekliyorsunuz. Olayın sonunda para ile açmış olduğunuz kutu ya da paketten kesinlikle bir eser elde ediyorsunuz. Fakat bu eser yatırdığınız para ölçüsüne denk, daha az ya da daha pahalı olabiliyor.

Oyunlarda bir lootbox kutusu açarken oyuncular ekseriyetle yüzde kaç ihtimalle hangi eserlere sahip olabilme talihleri var bunu göremiyorlar. Bu durum da kelam konusu olayı büsbütün talihe dayalı hale getiriyor. Bu yüzden lootbox sistemi neredeyse tüm dünyada kumar olarak anılmaya başlandı.  Bu noktada mevzuyu daha derinlemesine işleyebilmek ismine kumar kavramının ne olduğuna yakından bakmak gerek.

Kumar, ortaya para koyarak oynanan talih oyunudur. Birden fazla kişi ortasında rekabete dayalı bir biçimde oynanabildiği üzere, bir kişi tarafından bir oyun makinesine karşı da oynanabilir. Bir oyunda şahsi maddi varlıklarını (genellikle para) risk etmeye kumar oynamak denir. Yazı-turadan spor karşılaşmalarına kadar, bilinen tüm oyun ve spor tipleri ile kumar oynanabilir. Kumarcılar kâğıt oyunlarında olduğu üzere şahsen oyunun içinde yer alabilirler ya da bahis oyunlarında olduğu üzere faaliyetin içinde yer almadan yalnızca para yatırabilirler. Sık sık kumar oynayan ya da kumar bağımlılığı olan bireye kumarbaz denir.

Üstteki yazıda da görmüş olacağınız üzere kumar ve lootbox birbiri ile epeyce yakın kavramlar ve hareketler. Dünyada pek çok oyuncu ve hatta kimi ülke maddeleri lootbox mekaniğini kumar olarak isimlendirmekte. Hükümetler lootbox mekaniğine düzenlemeler yahut yasaklamalar getirmekte.

Kelam konusu bu duruma rağmen oyunlardaki lootbox mekaniklerinin kumar olmadığını savunan azımsanmayacak derecede çok oyuncu da bulunmakta. Facebook üzerinden Disket Kutusu isimli Facebook kümesinde “Oyunlarda yer alan lootbox içeriklerini kumar olarak görüyor musunuz” soruma, iştirakçilerin 216’sı evet derken 25 tanesi hayır 6 tanesi ise kararsız olduğunu belirtti.

Kümedeki bahse dair gönderinin altında yer alan tartışmalarda ise lootbox’ı kumar olarak görmeyen kullanıcıların üzerinde durduğu noktalar ise birbirinden farklılık göstermekte.  Kimi oyuncular kumarı, ortaya herkesin para koyduğu ve tek bir kazanın olduğu durumlar için geçerli gördüğünden mütevellit lootbox mekanikleri kumar olarak saymazken, kimi oyuncular ise kelam konusu durumun tercih sıkıntısı olduğunu ve insan emeği ile ulaşılabilen metaların olması kumar olarak isimlendirilmesinin önüne geçmesini sağlamakta diyor.

Olaya genel çerçeve ve çizgileri ile bakacak olursanız lootbox sistemleri net bir biçimde kumar ögeleri taşımakta ve bu yüzden ötürü kumar olarak sayılması gereken bir olgu. Oyun içi para ile satın alınabilen kutular da satılsa, gerçek para ile de satılsa ortada içerisinden ne çıkacağı aşikâr olmadan satın aldığınız ve merak isteğinizi arttıran eserler kumardır. Bir metanın kumar sayılabilmesi için gerekli olan para, risk ve ödül üçlüsüne sahip olan lootbox mekaniği her geçen gün daha büyük bir etraf tarafından kumar olarak kabul görmekte.

  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli